.

Αρνάκι και Κατσικάκι Ελασσόνας Π.Ο.Π

Αρνάκι άσπρο και παχύ, φερμένο από Ελασσόνα… Με χαρακτηριστικά που τα κάνουν να ξεχωρίζουν από ζώα που εκτρέφονται σε στάβλους και στο εξωτερικό, τα αρνάκια Ελασσόνας αναγνωρίστηκαν ως Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης.

Τα αρνάκια Ελασσόνας ανήκουν σε συγκεκριμένες ελληνικές φυλές, δεν έχουν τραφεί με γάλα άλλο από της μητέρας τους και σφάζονται σε ηλικία μόλις 30-45 ημερών, όταν το βάρος τους δεν ξεπερνά τα 10,5 κιλά. Προέρχονται δε από πρόβατα που ανήκουν σε αυτόχθονες μικρόσωμες ελληνικές φυλές (Καραγκούνικη, Βλάχικη, Σαρακατσάνικη και Μπούτσικο, ή διασταυρώσεις αυτών των φυλών μεταξύ τους ή με άλλες ελληνικές φυλές, όπως Χιώτικο, Μυτιλήνης, Φριζάρτας, και Σερρών) και διαβιούν στις ορεινές περιοχές Ελασσόνας ως ζώα ελεύθερης βοσκής.

Το κρέας των αρνιών που προκύπτει από αυτά τα ζώα θεωρείται καλύτερης ποιότητας και πιο νόστιμο. Έχει περισσότερες πρωτεΐνες και πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, σε σχέση με τα αρνιά πεδινών περιοχών (ποσοστό 20,13% έναντι 18,9%), λιγότερο λίπος και λευκό έως απαλό ροζ χρώμα, σε σχέση με το κρέας των πεδινών που είναι ελαφρώς κόκκινο. Επίσης, είναι τρυφερό, χυμώδες, απαλό και με ιδιαίτερο χαρακτηριστικό, άρωμα με ευχάριστη οσμή και γεύση, με pH 7,1-7,3. Η εναπόθεση λίπους και η σύστασή του κρέατος και κυρίως ο λόγος πολυακόρεστων προς κορεσμένα λιπαρά οξέα, επηρεάζονται σημαντικά από το σύστημα εκτροφής.

Τα πρόβατα που βόσκουν σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές της Ελασσόνας, καταναλώνουν μια μεγάλη ποικιλία από χόρτα, βότανα και φυτά. Επιπλέον, διανύουν συχνά μεγάλες αποστάσεις κι αυτό προκαλεί διαφορετική σωματική διαμόρφωση σε σχέση με ζώα που ζουν σε χαμηλότερα υψόμετρα ή ζώα που ζουν σταβλισμένα.

Η εκτροφή ντόπιων φυλών προβάτων στην Επαρχία Ελασσόνας, έχει μακρά παράδοση. Αποτελεί βασικό τομέα παραγωγής της περιοχής, που διαδραματίζει εξέχοντα ρόλο στην τοπική οικονομία. Η κίνηση της ΕΑΣ Ελασσόνας επιθυμεί να προσφέρει στήριξη στους κτηνοτρόφους της περιοχής.

«Με την κίνηση αυτή επιθυμούμε να υποβοηθήσουμε τον κτηνοτροφικό κόσμο της Ελασσόνας. Κάτω από τον Όλυμπο εκτρέφονται 400.000 αιγοπρόβατα, ενώ δραστηριοποιούνται και αρκετές βιομηχανίες γάλακτος. Ευελπιστούμε ότι η τελική έγκριση θα φέρει θετικά αποτελέσματα τόσο για την οικονομία της περιοχής όσο και για τους ίδιους τους καταναλωτές, καθώς το προϊόν που θα φτάνει τελικώς σε αυτούς θα είναι πραγματικά ένα προϊόν αναβαθμισμένης ποιότητας», σημειώνει ο διευθυντής της ΕΑΣ Ελασσόνας κ. Κυριλλίδης.

Τα χαρακτηριστικά
Τα υψηλής ποιότητας οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του κρέατος των «Αρνιών Ελασσόνας» έχουν άμεση σχέση με το έδαφος, την βλάστηση και στο μικροκλίμα της περιοχής Ελασσόνας. Συγκεκριμένα οφείλονται:
α) στο γενετικό υλικό του ντόπιου πληθυσμού προβάτων
β) στον ελεύθερο ενσταβλισμό.
Τα ζώα διανύουν μεγάλες αποστάσεις και αυτό προκαλεί μία διαφορετική σωματική διαμόρφωση σε σχέση με ζώα που ζουν σε χαμηλότερα υψόμετρα και κυρίως σε σχέση με ζώα που ζουν σταβλισμένα.
γ) την καθημερινή βόσκηση των μητέρων στους βοσκότοπους.
Οι βοσκήσιμες εκτάσεις της επαρχίας Ελασσόνας περιλαμβάνουν φυσικούς βοσκότοπους, γεωργικής γης που καλλιεργείται για την παραγωγή ζωοτροφών (γρασίδια, κτηνοτροφικά φυτά), αγραναπαύσεις και εποχιακά βοσκήσιμες εκτάσεις. Οι φυσικοί βοσκότοποι καλύπτονται από ποολίβαδα, θαμνολίβαδα και μερικώς δασοσκεπή λιβάδια.
δ) στην μεγάλη ποικιλία της διατροφής, από χόρτα, βότανα, αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά (στον Όλυμπο απαντώνται 1.700 είδη φυτών).
Οι αντιοξειδωτικές ουσίες πολλών αρωματικών φυτών, δίδουν ιδιαίτερο άρωμα και γεύση στο γάλα και ειδικότερα στο κρέας των αρνιών. Η ένταση του αρώματος συνδέεται θετικά με το λινολενικό οξύ, το οποίο βρίσκεται σε μεγαλύτερα ποσοστά στα ζώα ελεύθερης βοσκής.
ε) στην ποικιλία των υψομέτρων (250-2.550 μέτρα)
στ) στο έδαφος και στο μικροκλίμα της περιοχής
ζ) στην διατροφή αποκλειστικά με γάλα της μητέρας και με καρπούς, τριφύλλι και σανό, από την Επαρχία Ελασσόνας, αντί για γάλα σκόνη
Απαγορεύσεις

Δεν ονομάζονται «Αρνάκι Ελασσόνας» τα ζώα:
-που είναι πάνω από 45 ημερών, ακόμη και αν θηλάζουν την μητέρα τους
-που έχουν καταναλώσει γάλα σκόνης, ως υποκατάστατο του μητρικού γάλακτος
-που έχουν τραφεί με προϊόντα τροφής zωικής προέλευσης- είτε τα ίδια είτε οι προβατίνες
-στα οποία έχουν χορηγηθεί ορμόνες ή αυξητικοί παράγοντες
-που έχουν λάβει αντιβιοτικά, για την ταχύτερη πάχυνση τους ή προϊόντα που μπορούν να αλλάξουν τον κανονικό ρυθμό ανάπτυξης του ζώου
-που στις ζωοτροφές τους έχουν χρησιμοποιηθεί φαρμακευτικές ουσίες, εκτός αν είναι επιτρεπόμενες από την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία και γίνεται για θεραπευτικούς σκοπούς, μετά από συνταγή κτηνιάτρου
-που έχουν καταναλώσει μεταλλαγμένες ζωοτροφές
- που στους λειμώνες τους δεν χρησιμοποιείται για λίπανση φυσική κοπριά ζώων, αλλά εντομοκτόνα, ζιζανιοκτόνα και λιπάσματα
- που έχουν βάρος μεγαλύτερο των 10,5 κιλών
- που προέρχονται από ξένες φυλές προβάτων (εισαγόμενες), ή από ενσταβλισμένες ελληνικές

Κατσικάκι Ελασσόνας Π.Ο.Π
Μετά το «Αρνάκι Ελασσόνας» και το κατσικάκι Ελασσόνας μπήκε στο μητρώο των προϊόντων Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης. Έτσι, με την υπογραφή της Ευρωπαικής Ένωσης δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα ο εκτελεστικός κανονισμός με αριθμό 982/2011 της Κομισιόν, με τον οποίο καταχωρείται η ονομασία «Κατσικάκι Ελασσόνας» (Katsikaki Elassonas) στο μητρώο των προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων, ενώ η απόφαση αυτή θα ισχύσει σε 20 ημέρες από σήμερα Τετάρτη 5 Οκτωβρίου.

Σύμφωνα με την περιγραφή του προϊόντος, πρόκειται για νωπό κρέας κατσικιού γάλακτος 30-55 ημερών, βάρους 5,5-9,0 Κg, το οποίο προέρχεται από κατσικάκια αιγών οι οποίες φέρουν τα φαινοτυπικά χαρακτηριστικά των αυτοχθόνων Ελληνικών φυλών που διαβιούν στην ευρύτερη ηπειρωτική Χώρα. Τα ζώα έχουν τα ακόλουθα φαινοτυπικά χαρακτηριστικά: μέτριο ανάστημα, καλή σωματική ανάπτυξη, αρμονική διάπλαση, ποικίλοι χρωματισμοί, με επικρατέστερο το μαύρο χρώμα, μακρύ τρίχωμα, κέρατα, μέσου μεγέθους αυτιά, κοντά αλλά δυνατά πόδια, εξαιρετική αντοχή, λιτοδίαιτα, ισχυρή ιδιοσυγκρασία, κατάλληλα για ξηρά θερμά κλίματα με πτωχούς βοσκοτόπους και εκτατικές συνθήκες εκτροφής, όψιμη γενετήσια ωριμότητα, χαμηλό δείκτη πολυδυμίας, χαμηλή γαλακτοπαραγωγή με υψηλή περιεκτικότητα του γάλακτος σε λίπος (5 %) και πρωτεΐνες (3,5 %), αντοχή σε ακραίες κλιματικές συνθήκες, ανθεκτικότητα σε ασθένειες, καθώς και μεγάλη ικανότητα στο βάδισμα
Οι πληθυσμοί των αιγών αυτών ανήκουν στην ντόπια ελληνική φυλή (Capra Prisca), ή σε διασταυρώσεις αυτής με αρσενικά της φυλής Σκοπέλου. Οι αίγες του ανωτέρω πληθυσμού διαβιούν σε εκτατικές ή ημιεκτατικές συνθήκες, στην επαρχία Ελασσόνας όπως καθορίζεται και οριοθετείται η περιοχή παρακάτω και βόσκουν σε ορεινούς βοσκότοπους σε υψηλά υψόμετρα, άνω των 250m.

Το κρέας κατσικιού Ελασσόνας, πωλείται μόνο φρέσκο (νωπό) ως: α) ολόκληρο, β) σε ημιμόρια και γ) σε τεμάχια.

Τα χαρακτηριστικά
Το κρέας του έχει χαρακτηριστικό άρωμα, με ευχάριστη οσμή και γεύση, τρυφερό, χυμώδες με Ph 7,0-7,2. Στρώμα λίπους ελάχιστο, έως καθόλου, χωρίς υποδόριο λίπος, με άσαρκο σφάγιο, με υψηλά ποσοστά λινολενικού οξέος. Χρώμα κρέατος κυρίως λευκό έως απαλό ροζ, σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανονισμούς. Ανήκει στην κατηγορία ελαφρών κατσικιών βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας.

Τα κατσικάκια τρέφονται μέχρι την ηλικία της σφαγής αποκλειστικά με μητρικό γάλα. Η διατροφή των αιγών στηρίζεται στην ελεύθερη βόσκηση σε ορεινά βοσκοτόπια (υψόμετρου άνω των 250m) και στους τεχνητούς λειμώνες. Για 3-5 μήνες χορηγούνται συμπληρωματικές ζωοτροφές, ως επί το πλείστον δημητριακά, ψυχανθή, λαχανικά, άχυρο, τριφύλλι, προϊόντα ελαιούχων σπερμάτων, που παράγονται κυρίως στην οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. Οι ελάχιστοι τεχνητοί λειμώνες λιπαίνονται με φυσική κοπριά των ζώων της γεωγραφικής περιοχής ενώ αποκλείεται η χρήση εντομοκτόνων, ζιζανιοκτόνων και λιπασμάτων.
Προκειμένου ένα σφάγιο να δικαιούται να φέρει την ονομασία «Κατσικάκι Ελασσόνας» θα πρέπει:
•οι γονείς του κατσικιού από το οποίο προήλθε το σφάγιο να διαβιούν στην οριοθετημένη περιοχή τουλάχιστον για 8 μήνες, πριν τη σύζευξη.
•Τα κατσικάκια Ελασσόνας πρέπει να γεννιούνται, να εκτρέφονται και να σφάζονται στην οριοθετημένη περιοχή.

Η οριοθέτηση της γεωγραφικής περιοχής
Η γεωγραφική περιοχή στην οποία παράγεται το «Κατσικάκι Ελασσόνας» περιλαμβάνει:
α) την επαρχία Ελασσόνας, του νομού Λάρισας, β) το δημοτικό διαμέρισμα Δαμασίου, που ανήκει στον δήμο Τύρναβου, του νομού Λάρισας.

Η οριοθετημένη γεωγραφική ζώνη είναι ορεινή και ημιορεινή και παρουσιάζει ποικιλία υψομέτρων από 250 m έως 2 550 m. Το 60 % της έκτασης είναι βοσκότοποι οι οποίοι χαρακτηρίζονται από μεγάλη ποικιλία χόρτων, βοτάνων, και αρωματικών φυτών. Οι βοσκήσιμες εκτάσεις της επαρχίας Ελασσόνας περιλαμβάνουν φυσικούς βοσκότοπους, γεωργική γη που καλλιεργείται για την παραγωγή ζωοτροφών, αγραναπαύσεις και εποχιακά βοσκήσιμες εκτάσεις. Οι φυσικοί βοσκότοποι καλύπτονται από ποολίβαδα, θαμνολίβαδα και μερικώς δασοσκεπή λιβάδια. Το πλέον χαρακτηριστικό των περιοχών αυτών είναι η μεγάλη βιοποικιλότητα της υφιστάμενης χλωρίδας, με πολλά αρωματικά φυτά. Διαβάστε περισσότερα...